بورخس و من



بورخس تنها، قلمي در دست، و با پشتوانهء آن كتابخانهء عظيم بابلش به جنگ همهء تيرگيها و ناكاميهاي كشورش مي‌رود، كه از اكنون آغاز مي‌شوند و در گذشته‌هاي جاهلانه و در اجداد دور اروپايي ريشه مي دوانند. انگار مانند آن نقشهء مقياس يك يكم كه همهء سطح كشور را مي‌پوشاند، رؤياها و افسانه‌هاي بورخس نيز بر سر تا سر آرژانتين گسترده‌اند. انگار بورخس كه روزي بوئنس‌آيرسي بود، حال بوئنس‌آيرس را بورخسي كرده. شهر تغييري نكرده، همچنان نظاميان و گاچوها هستند كه حكم مي‌رانند، ديوارهاي چركين هنوز نقش ستم را باز مي‌تابانند، مردم از ترس، يا از بي‌تفاوتي به كنج سايهء اتاقها مي‌خزند. اما اكنون شهر خاطره‌هايي دارد؛ خاطره‌هايي سترگ كه پيشتر نبودند و تنها با بورخس زاده شدند. بوئنس‌آيرس هر‌ چه از شبهاي تاريك و دراز و چاقوكشيهاي بي‌مثالش در خاطر دارد، مديون بورخس است. ميدان كنستيتوسيون، خيابان بلگرانو، ميدان كنسپسيون، خيابان سارمينتو، بورخس از هر جا گذشته ردي از خود به جاي گذاشته، اشباحي بي‌آزار به رهگذران افزوده، داستانهاي كندآهنگ كوچه و بازار را به افسانه‌ آميخته. شايد بدين ترتيب از ناخشنوديها جسته. تغييرناپذيري و رؤيا دو عنصر به هم پيوسته‌ و جدايي‌ناپذيرند، همان طور كه بوئنس‌آيرس و بورخس.